Battlefield Tour "De Slag om Arnhem" 12 september 2009

Op 12 September 2009 begon onze battlefield tour met een bezoek aan het vernieuwde Airborne Museum te Oosterbeek. Daarna bezochten we een aantal belangrijke plaatsen in de omgeving van Arnhem tijdens de slag om Arnhem. Eerst waren we in Oosterbeek, vervolgens Wolfheze, de vitale brug bij Arnhem en tenslotte de Westerbouwing.

 
Here we are standing on a vital crossroad in the Battle of Arnhem: the crossroad near restaurant "De Koude Herberg". On Wednesday 20th September 1944 The Borders were under heavy German fire. The Germans attacked the positions of A Company at De Sonnenberg. They were supported by a B2 Flammpanzer of the Panzer Kompagnie 224. At the Utrechtseweg at the beginning of the Sonnenberglaan a British 17 pounder anti-tank gun was in position. That was number 1 gun of X troop of the 2nd (Oban) anti-tank Battery under the command of sergeant Horace 'Nobby' Gee. When the tank came in sight it was disabled with one shot.Simultaneaously with the appearance of the tank to the Sonnenberglaan from the Utrechtseweg two Flammpanzer and a self propelled gun appeared, supported by the infantry of SS battalion Eberwein. The crossroad near De Koude Herberg was defended by two platoons of C Company 1st battalion The Border Regiment. number 17 platoon with positions on both sides of the road and number 18 platoon behind them in the houses at the southside of the Utrechtseweg. They were driven away from the crossroad. The C Company had three 6 punder anti-tank guns. Two of them, the Hellespont and the Scimitar, were in position at De Koude Herberg but unable to fire. The third 6 pounder Gallipoli II was probably in position in the garden of house number 17 at Van Lennepweg. This gun fired an armour piercing granate and demolished the tank. The tank halted in front of De Koude Herberg. The crew succeeded to escape. After the battle this tank was used by the Germans to practise with Panzerfausten. Still in 1945 military men of the 1st Polish Independent Parachute Brigade found this tank when they visited Oosterbeek. Here we are standing on a vital crossroad in the Battle of Arnhem: the crossroad near restaurant "De Koude Herberg". On Wednesday 20th September 1944 The Borders were under heavy German fire. The Germans attacked the positions of A Company at De Sonnenberg. They were supported by a B2 Flammpanzer of the Panzer Kompagnie 224. At the Utrechtseweg at the beginning of the Sonnenberglaan a British 17 pounder anti-tank gun was in position. That was number 1 gun of X troop of the 2nd (Oban) anti-tank Battery under the command of sergeant Horace 'Nobby' Gee. When the tank came in sight it was disabled with one shot.Simultaneaously with the appearance of the tank to the Sonnenberglaan from the Utrechtseweg two Flammpanzer and a self propelled gun appeared, supported by the infantry of SS battalion Eberwein. The crossroad near De Koude Herberg was defended by two platoons of C Company 1st battalion The Border Regiment. number 17 platoon with positions on both sides of the road and number 18 platoon behind them in the houses at the southside of the Utrechtseweg. They were driven away from the crossroad. The C Company had three 6 punder anti-tank guns. Two of them, the Hellespont and the Scimitar, were in position at De Koude Herberg but unable to fire. The third 6 pounder Gallipoli II was probably in position in the garden of house number 17 at Van Lennepweg. This gun fired an armour piercing granate and demolished the tank. The tank halted in front of De Koude Herberg. The crew succeeded to escape. After the battle this tank was used by the Germans to practise with Panzerfausten. Still in 1945 military men of the 1st Polish Independent Parachute Brigade found this tank when they visited Oosterbeek.
Kruispunt "De Koude Herberg"

Hier staan we op een belangrijk kruispunt tijdens de slag om Arnhem: het kruispunt bij restaurant "De Koude Herberg". Op woensdag 20 september 1944 kwamen de Borders hier onder zwaar Duits vuur te liggen. De Duitsers vielen de posities van deA Company bij De Sonnenberg aan. Ze werden gesteund door een B2 Flammpanzer van de Panzer Kompagnie 224. op de Utrechtseweg aan het begin van de Sonnenberglaan was een Britse 17 ponder anti-tank geschut in stelling gebracht. Dat was kanon nummer 1 van de X troepen van de 2e (Oban) anti-tank batterij onder bevel van sergeant Horace 'Nobby' Gee. Toen de tank in zicht kwam werd het uitgeschakeld door een enkel schot. Gelijktijdig met het verschijnen van de tank aan de Sonnenberglaan vanaf de Utrechtseweg verschenen er een Flammpanzer en een gemotoriseerd kanon, gesteund door de infanterie van het SS bataljon Eberwein. Het kruispunt bij De Koude Herberg werd verdedigd door twee pelotons van de C compagnie, 1st bataljon van The Border Regiment. 17e peloton met posities aan beide kanten van de weg en het 18 peloton achter hen in de huizen aan de zuidkant van de  Utrechtseweg. Ze werden verdreven van het kruispunt De C Company had drie 6 ponder anti-tank geschut. twee van hen, de Hellespont and de Scimitar, stonden opgesteld bij De Koude Herberg maar waren niet in staat om te vuren. De derde 6 ponder Gallipoli II was mogelijk in stelling gebracht in de tuin van het huis op nummer 17 aan de Van Lennepweg. Dit kanon vuurde een pantserdoorborende granaat af en schakelde de tank uit. De tank stopte voor De Koude Herberg. De bemanning slaagde er in te ontsnappen. Na de slag werd deze tank gebruikt door de Duitsers om te oefenen met Panzerfausten. Toen militairen van de 1st Polish Independent Parachute Brigade terugkwamen, vonden ze deze tank nog in Oosterbeek.

Van Lennepweg

Een bekende foto van rennende Britse soldaten door een tuin van een huis aan de Van Lennepweg. Deze scÍne is vaak te zien in documentaires over Market Garden. Het was op dezelfde plaats op 12 september 2009 dat ik deze foto weer nam. Alleen het huis was veranderd. De kromming in het hek is er nog steeds...

 

Kate ter Horst

Een bekend persoon in Oosterbeek is Kate ter Horst. Kate ter Horst (geboren op 6 juli 1906 te Amsterdam en overleden op 21 februari 1992 te Osterbeek was a Nederlandse huisvrouw en moeder die de gewonde en stervende geallieerde soldaten verpleegde tijdens de slag om Arnhem. Haar Britse patiŽnten gaven haar de bijnaam 'De Engel van Arnhem', Ter Horst was geboren als Kate Anna ArriŽns, dochter van Pieter Albert ArriŽns and Catharina Maingay. Ze trouwde met Jan ter Horst, een advocaat uit Rotterdam, met wie ze zes kinderen kreeg. Een van haar dochters, Sophie, woont nog altijd in de familiewoning in Oosterbeek.
Tijdens operatie Market Garden, sprong de Briste 1st Airborne Division met de opdracht om de brug bij Arnhem te veroveren, maar de brug was zwaar verdedigd door het Duitse leger. Captain Martin vroeg toestemming aan de Ter Horsts permission om een eerstehulppost op te mogen zetten in hun huis aan de Benedendorpsweg in Oosterbeek. The familie stemde hierin toe.
Het huis van Kate ter Horst

Tijdens de zware gevechten in september 1944 in Oosterbeek werd het huis van de familie ter Horst een toevluchtsoord voor de steeds grotere stroom van Britse gewonden. Hoewel Kate de zorg had over haar vijf jonge kinderen, was zij een toonbeeld van kracht en uithoudingsvermogen. Zij hielp de aanwezige artsen, troostte degenen die op sterven lagen, sprak de gewonden moed in, en maakte sĎavonds een rondgang om psalmen voor te lezen uit een Engelse bijbel.

Kate is in 1992 tijdens een ongeluk om het leven gekomen, en zowel in Nederland als in Groot-BrittanniŽ werd er een herdenkingsdienst gehouden. Zij verdient dan ook ten volle de naam van ĎDe Engel van Arnhemí en zij zal nooit vergeten worden door de Britse luchtlandingstroepen. Jan en Kate ter Horst werden voor hun bijzondere daden in 1944 op 18 december 1980 door de Engelse ambassadeur in Nederland, Sir John Taylor, onderscheiden als Honorary Member of the Most Excellent Order of the British Empire.
Helaas is ook Jan ter Horst, op 1 augustus 2003 overleden. Hij is 98 jaar geworden.

Het voormalige hotel Schoonoord, nu een restaurant. Hier gebruikten we de lunch.

Het voormalige hotel Schoonoord, nu een restaurant. Hier gebruikten we de lunch. In restaurant Schoonoord is een kamer die gewijd is aan de 1st Airborne division.
Dit staat geschreven in de veteranenkamer van restaurant Schoonoord. Schilderij in de veteranenkamer van restaurant Schoonoord.
Dit staat geschreven in de veteranenkamer van restaurant Schoonoord. Schilderij in de veteranenkamer van restaurant Schoonoord.
 
Wolfheze

We bezochten dropping zone "X" van de st Parachute Brigade bij Wolfheze en vervolgens de duiker van Wolfheze.

Dit is de voormalige landing zone "X" at Wolfheze on 12 September 2009. Landing zone 'X' bij Wolfheze toen de gliders kwamen.
Dit is de voormalige landing zone "X" at Wolfheze on 12 September 2009. Landing zone 'X' bij Wolfheze toen de gliders kwamen.
The culve of Wolfheze at the Johannahoeveweg.
The culve of Wolfheze at the Johannahoeveweg.
De duiker was een smal stenen tunneltje dat onder de spoorlijn van Arnhem naar Wolfheze doorliep. Hier liepen mannen van de 1st Airborne in een hinderlaag van de SS Krafft Battalion on 17 september 1944 and biedt uitzicht op de plek waar kapitein Lionel Queripel door zijn optreden het Victoria Cross kreeg 19 september. Het werd gebruikt door elementen van het 4de Parachute Brigade om zichterug te trekken uit hun stelling ten noorden van de spoorlijn op 19 en 20 september 1944. Het merendeel van de transporten ging via de spoorwegovergang in Wolfheze, en soms werd zelfs geprobeerd de steile taluds op te rijden.Echter bleek dat de duiker kon worden gebruikt door jeeps door lucht uit de banden te laten lopen. Eenmaal aan de andere kant konden de mannen hun weg vervolgen naar de perimeter van Oosterbeek.
Tot voor kort werd beweerd dat deze gebeurtenis een van de vele geruchten was rondom de slag om Arnhem, maar het was in de jaren '90 mogelijk gebleken met behulp van een jeep uit de oorlog door de duiker te rijden. Een evenement dat al vele malen is herhaald.

Johannahoeveweg at Wolfheze.
 

De brug bij Arnhem

Plaquets bij de brug van Arnhem.

 
De belangrijkste brug tijdens operatie Market Garden: de Rijnbrug bij Arnhem. Here waren we op 12 september 2009. Het is moeilijk te realiseren dat hier 65 jaar geleden hevig is gevochten. Dat was op de derde dag, dinsdag 19 september 1944. Gedurende de vroege morgenuren rukte de 1st Parachute Brigade op naar de brug bij Arnhem, daarbij gesteund door resten van het 3rd bataljon, samen met de 2nd South Staffordshires op de linker flank en het 11e bataljon volgend. Zodra het licht werd werd het 1e bataljon opgemerkt en onder vuur genomen door de Duitse verdedigingslinie. Ze kwamen vast te zitten zonder dekking en onder zwaar vuur vanaf drie kanten. Het 1e bataljon viel uiteen en wat overbleek van het 3e bataljon trok zich terug. De 2e South Staffordshires werden gelijktijdig afgesneden. Het 11e bataljon (die de meeste tijd tijdens de gevechten buiten schot was gebleven) werd overweldigd toen ze probeerden hoge grond in het noorden te veroveren. Zonder hoop om door te kunnen breken, trokken 500 man van deze vier bataljons zich westwaards terug in de richting van de hoofdmacht, 5 kilometer verder in Oosterbeek. Het 2e bataljon en toegevoegde eenheden (ongeveer 600 man) beheersten nog steeds de noordelijke oprit van de brug bij Arnhem. De Duitsers beseften dat ze niet konden worden verdreven door de infanterie, zoals de vorige dag gebeurde toen in plaats van dat ze de Britten verdreven met mortieren, artillerie en tanks, ze systematsich ieder huis moesten verwoesten om hun infanterie in staat te stellen door de verdediging heen te breken. Hoewel in gevecht met een enorme overmacht, beten de Britten zich vast in hun stellingen en de perimeter werd gehouden. De strijdmacht van John Frost hield stand bij de brug en legde verbinding via het publieke telefoonnet met de 1e divisie rond het middaguur, waarbij ze vernamen dat de divisie geen hoop meer had hen te kunnen ontzetten en dat het 30ste legerkorps gestopt was in het zuiden bij de brug van Nijmegen. Tegen de middag waren de Britse stellingen rond de noordelijke oprit van de brug behoorlijk verzwakt. Het aantal verliezen, meestal gewonden, liep sterk op door de aanhoudende beschietingen. Er trad een groot tekort op aan munitie, vooral anti-tank munitie, die de vijandelijke strijdkrachten de Britten te verdrijven uit hun stellingen. Water, voedsel en medische voorraden waren schaars en veel gebouwen stonden in brand en het instortingsgevaar was dermate dat een vuurpauze van twee uur werd overeengekomen om de gewonden te evacueren (inclusief luitenant-kolonel Frost), die in Duitse gevangenschap gingen. Frederick Gough nam het commando over toen Frost vertrokken was.

Westerbouwing

We waren op de Westerbouwing. Deze heuvel heeft een belangrijke rol gespeeld tijdens de Slag om Arnhem. De soldaten uit de 1ste Border werden verdreven door Duitse troepen die de hele rivier bestreken met hun machinegeweren. Vooral de Polen aan de andere kant van de rivier kwamen in de problemen. Ze werden constant beschoten en konden de rivier alleen gedurende de nacht oversteken. En ook dat slaagde niet helemaal, doordat lichtkogels werden afgevuurd tijdens de overtocht. Slechts 200 van hen wisten de andere kant van de rivier te bereiken. Een dag later heeft het Dorset Regiment dit ook geprobeerd, maar dat mislukte, doordat de Duitsers hen snel konden bereiken vanaf de hoogte van de Westerbouwing. Op de Westerbouwing is een mooi restaurant gevestigd. Op de muur van het restaurant bevindt zich een plaquette die de Dorsets herdenkt. Vanaf hier kunnen we ook de pont naar Driel, de kerktorens van Elst en Driel, en de elektriciteitscentrale van Nijmegen en de spoorbrug van Oosterbeek waarnemen.
Plaquet aan de muur van restaurant op de Westerbouwing dat herinnerd aan het Border Regiment.
Plaquet aan de muur van restaurant op de Westerbouwing dat herinnerd aan het Border Regiment. Railroad bridge Oosterbeek as seen from the Westerbouwing.