Op 20 november 2016 deelgenomen aan een indrukwekkende battlefield tour van Battlefield Tours, die rondleidingen verzorgt over de slagvelden van destijds tijdens de bevrijding van Nederland in het najaar van 1944 en het voorjaar van 1945. De tour stond onder leiding van Edwin Popken. Hij ondersteunde zijn verhaal met kaarten en fotomateriaal. De koude stevige wind maakte de ervaring wat die mannen in het najaar van 1944 moesten doorstaan, een beetje voelbaar. De tour liep wel wat uit waardoor het laatste onderdeel, een bezoek aan landgoed Schoonderlogt, waar zich het hoofdkwartier van de 101 Airborne Division bevond en waar de commandant van de Easy Company Dick Winters werd gestationeerd na zijn bevordering tot kapitein, in de avondschemer plaats vond.

 

 

Deze battlefield tour ging naar de Betuwe. Naar het gebied dat grenst aan de Nederrijn. We begonnen bij Driel en gingen via Heteren en Randwijk naar Opheusden. Tenslotte bezochten we het landgoed Schoonderlogt, in 1944 het hoofdkwartier van de Amerikaanse 101 Airborne Division dat toen gelegerd was in de Betuwe, ook wel genoemd 'The Island', vanwege het vele land dat ondergelopen was nadat de Duitsers de dijk hadden doorgestoken. Ook werd dit gebied wel het 'manneneiland' genoemd, omdat er geen vrouwen en kinderen meer aanwezig waren na evacuatie. Er waren enkel nog militairen.

Het meest bijzondere aan deze tour vond ik dat we in het gebied stonden waar de Easy Company onder leiding van majoor Richard (Dick) Winters een meerderheid aan SS-soldaten wist te verslaan, gelegen tussen Heteren en Randwijk. Dit heroïsche gevecht wordt weergegeven in deel 5 'The Crossings' van de beroemde TV-serie Band of Brothers van Steven Speelberg, naar het boek van Stephen Ambrose. Winters geeft leiding aan een gevaarlijke missie in het gebied van de Nederlandse rivieren. Dit mondt uit in het prijsschieten op vluchtende Duitsers. Terwijl Winters het rapport over de missie schrijft, leidt Heyliger een reddingsoperatie waarbij Britse soldaten het belegerde Arnhem kunnen ontvluchten.

Tijdens deze battlefield tour bezochten we plaatsen die centraal hebben gestaan tijdens de operaties in de Betuwe waar de 101 Airborne Division bij betrokken was. We bezochten onder andere ‘coffin’s corner’, de plek van de Crossroads Battle, operatie Pegasus I en Opheusden. We hoorden hoe de troopers van deze divisie het gebied in handen hielden, welke moeilijkheden zij mee te kampen hadden, en hoe zij de Duitse tegenaanvallen en infiltraties afweerden.

 
Coffins Corner
 
We volgden de dijk die loopt langs de zuidelijke kant van de Nederrijn. Aan deze dijk liggen de plaatsen Driel, Heteren, Randwijk en Opheusden die tijdens deze tour van belang waren. Aan het begin van de tour stonden we bij de spoorbrug bij Driel, die in de oorlog was opgeblazen. De spoorbrug over volgt de spoordijk Arnhem-Elst. We stonden op het punt waar deze spoordijk de Rijndijk kruist. Op dit punt bevonden zich de mannen van de 101 Airborne Division, die in dit gebied tegen de frontlijn aanlagen. Ze werden door de Duitsers aan hun rechterflank bedreigd want de spoordijk maakte ook deel uit van de frontlijn. Dit punt werd 'Coffins Corner' genoemd. We keken uit op het punt waar destijds een boomgaard was. Die werd bezet door het 501st Parachute Infantry Regiment (PIR), die op 4 oktober 1944 de positie had overgenomen van de Britse 43st Infantry Division Wessex. De Duitsers in het gebied waren van de Panzergrenadier Regiment 60 onder leiding van Oberstleutnant Zander van de 116e Panzer Division.
 
Coffins Corner: Spoorbrug over de Nederrijn bij Driel
Onze gids vertelde over de ergste Duitse aanval op 'Coffins Corner' op 5 oktober 1944. Die werd uitgevoerd met een 75 mm Sturmgeschütz (StuG) en een aantal Duitse grenadiers. Er stond een verlaten Britse 6-pounder geschut. Tijdens de aanval laadde Frank Carpenter van de C/501 PIR het geschut en meest door geluk wist hij hiermee de StuG uit te schakelen. We stonden op het punt waar de StuG stond. Ik heb er een toen en nu foto van gemaakt.
Tijdens de uitleg over de gebeurtenissen bij 'Coffin Corner' laat onze gids kaarten en foto's rondgaan die zijn verhaal verduidelijken.

De StuG die werd uitgeschakeld door Frank Carpenter, waarvoor hij de Silver Star kreeg. Ik maakte deze vergelijkingsfoto.

Nog een toen-en-nu foto die ik maakte aan de hand van de foto van toen van de Drielse Rijndijk, waarop nog de loop van de Duitse StuG te zien is.
 
De Korevaar
 

Tijdens een battlefield tour in 2014 bezocht ik ook de steenfabriek Korevaar.

 
Vervolgens kwamen we met de bus langs steenfabriek De Korevaar. Die werd in 1880 gebouwd op de zuidelijke Rijnover tegenover het kasteel Doorwerth. Tot 1942 was het gewoon een steenfabriek, maar daarna werd het bedrijf gesloten omdat men niet langer voor de Duitsers wilde werken. Na de evacuatie van de Britten uit de Perimeter van Oosterbeek in de nacht van 25 op 26 september 1944 staken de Duitsers op 1 oktober 1944 bij kasteel Doorwerth de Rijn over. Ze vormden de Kampfgruppe Oelkers, genoemd naar de commandant, SS Hauptsturmführer Heindrich Oelkers. Deze kampfgruppe bestond uit SS regiment Lippert, Fliegerhorst Battalion3, een compagnie marinepersoneel en troepen van de Herman Göring opleidingsschool uit Arnhem. Het gebied werd verdedigd door de B compagnie 7 Hamshires. De Duitsers wisten deze positie op de zuidelijke Rijnover te veroveren. De Duitsers hielden vijf dagen bij de Korevaar stand. Op 10 oktober trok Oelkers de resten van zijn Kampfgruppe terug over de Rijn. De gesneuvelden van het Hampshire Regiment worden herdacht op een monument dat in 1988 door de inwoners van Heteren opgericht werd.
Het 7e Bataljon werd teruggetrokken naar het gebied ten zuiden van Nijmegen, naar het gebied tegenover het Reichswald en was betrokken bij de Rijnoversteek in maart 1945. Ze werd afgelost door het 2e bataljon 502nd PIR van de 101 Airborne Division.
 
The Incredible Patrol
 
Staande bij het monument voor de 101 Airborne Division luisteren we geboeid naar onze gids Edwin Popken die het ongelooflijke verhaal vertelt over 'the Incredible Patrol' dat werd uitgevoerd op 29 oktober 1944 bij Heteren.
Door de patrouille van SIms gevangen genomen Duitsers na de oversteek van de Nederrijn worden afgevoerd. De SS-Hauptsturmführer is de Duitser met de bontkraag.
De Amerikaans inlichtingenofficier Hugo Sims krijgt in oktober 1944 met zijn bataljon opdracht om zoveel mogelijk Duitse krijgsgevangenen te maken. Na twee mislukte acties besluit Sims zèlf de opdracht uit te voeren. Samen met vijf vrijwilligers steekt hij in het donker de Rijn over en gaat ver het vijandelijk gebied in. Soms helpen geluk en toeval een groep Duitsers krijgsgevangen genomen.
In oktober 1944 lag de 101 US Airborne divisie in de Betuwe. Men had informatie over de Duitsers op de Veluwe nodig. Op 30 oktober staken zes mannen de Rijn over op weg richting Ede. 's Ochtends vroeg kwamen ze bij een huisje bij de Ginkelse heide bij Ede. Twee slapende Duitse officieren werden krijgsgevangen gemaakt. Een aantal burgers die langs kwamen kregen huisarrest. In de loop van de ochtend werden nog eens vier Duitsers krijgsgevangen gemaakt. Tegen de avond werd het tijd voor de terugtocht. Een Duitser werd gedwongen om een wagen aan te houden, een truck met 13 SS-ers in de laadbak. Ze gaven zich snel aan de para's over, evenals een SS-kapitein die later passeerde. Kort daarna ging men op pad. Bij het tracé van Rijksweg 12 bleef de wagen steken. Lopend ging men via Renkum naar de Rijndijk. Daar stonden schildwachten die ook gevangen werden genomen. Vervolgens werd de Rijn overgestoken. De commandant meldde zich terug met 32 krijgsgevangenen. "Incredible!" (ongelofelijk) was het commentaar.
Staande bij het monument voor de 101 Airborne Division luisteren we geboeid naar onze gids Edwin Popken die het ongelofelijke verhaal vertelt over 'the Incredible Patrol' dat werd uitgevoerd op 29 oktober 1944 bij Heteren.
Het monument voor de 101 Airborne Division bij Heteren, waar we het verhaal hoorden van de 'Incredible Patrol'.
Het plaats waar de Incredible Patrol in de nacht van 29 oktober 1944 de rivier de Rijn overstak naar Renkum, gelegen op de noorderlijke oever.
 
Heteren
 

Een militair van de 101 Airborne Division heeft contact met inwoners van Heteren.

 
Zoals de gehele Betuwe heeft ook Heteren geleden onder het geweld van de Tweede Wereldoorlog. Terwijl de eerste jaren van de oorlog rustig verliepen en het gewone leven op enkele incidenten na zijn gang ging, had het einde van de oorlog een hoop onrust in petto. Met de start van Operatie Market Garden op 17 september 1944 kwam het front rond de Betuwe en de Veluwezoom te liggen. Op 21 september landden Poolse parachutisten in het naastgelegen Driel. In de dagen die erop volgden bereikten ook Britse grondtroepen, die vanuit het zuiden kwamen, de Rijn. Met de terugtocht van de Britse luchtlandingstroepen uit Oosterbeek in de nacht van 25 op 26 september 1944 werd de rivier de Rijn de nieuwe frontlinie. Enkele weken later bliezen de Duitsers tijdens operatie Fall Storch de Drielsedijk op, waardoor ook Heteren onder water kwam te staan. Het dorp vormde daarna het toneel van felle gevechten tussen Duitsers en geallieerde troepen. In het Betuws Oorlogsmuseum "The Island" 1944-1945 wordt aandacht besteed aan de periode vanaf september 1944 tot aan de bevrijding van deze streek in april 1945. Ook zijn er in het dorp meerdere monumenten ter nagedachtenis aan de oorlog te vinden. Eén ervan, een leeg platform aan de Randwijkse Rijndijk, herdenkt aan de molen die daar jaren zijn dienst heeft gedaan, maar in de oorlog onherstelbaar verwoest werd.
Na de lunch in De Bongerd te Heteren gaan we naar het Betuws Oorlogsmuseum The Island 1944-1945.
We waren met een grote groep en het museum was veel te klein om allemaal tegelijk het museum te bezoeken. Daarom werd de groep gesplitst. Ik ging eerst mee met de groep de een bezoek bracht aan de toren waarin een uitkijkpost van de 101 Airborne Division was gevestigd. Niet verwonderlijk, want vanaf deze toren had men een goed uitzicht over de Rijn en de tegenover liggende oever waar de vijand zat. Toen men onder Duits vuur kwam te liggen bood de stevige toren enige bescherming tegen de granaatinslagen. De toren heeft de bijnaam 'De Peperbus' gekregen. We konden alleen via de begraafplaats te toren bereiken.
Onze gids Arjen Popken vertelt over de hevige strijd bij Heteren. De plaats lag zwaar onder Duits vuur in oktober 1944. Tijdens zijn verhaal stond er een harde koude wind en konden een beetje voelen de slechte weersomstandigheden waarin de mannen van de 101 Airborne Division zich moesten zien te handhaven.
 
Op ongeveer dezelfde plaats waar nu een kerk staat, hebben drie eerdere kerken gestaan. De eerste kerk werd in de 12e eeuw buitendijks gebouwd. De tweede kerk was binnendijks en de derde kerk was weer buitendijks. Deze laatste kerk stortte in 1834 in elkaar. Alleen de toren, die muren heeft die 140 cm dik zijn, bleef staan en is van dichtbij te zien via het kerkhof. Hij wordt door dorpsbewoners de Peperbus genoemd. Aan de oostkant is een dichtgemetselde deur, waar voorheen de derde kerk was aangebouwd.

Van de toren 'De Peperbus' (links) en de Hervormde kerk (rechts) maakte ik deze panoramafoto.

 
Bezoek aan het Betuws Oorlogsmuseum The Island 1944-1945
 
Betuws Oorlogsmuseum "The Island" 1944-1945 is een historisch museum in Heteren, in de Nederlandse provincie Gelderland. Het museum, dat bestaat sinds 1995, is met name gewijd aan de strijd in het gebied tussen de grote rivieren van Nederland, waaraan vanaf september 1944 door 16 verschillende nationaliteiten werd deelgenomen.
Dit museum geeft een overzicht van de gevechten in het gebied tussen de Rijn en de Waal. In het museum zijn onder andere vijf diorama's te zien, waarin alle 16 nationaliteiten tot uitdrukking komen. Veel materiaal, van een embleem tot zelfs complete uniformen, zijn door veteranen en inwoners van de Betuwe aan het museum geschonken. De museumcollectie bevat verder foto's, wapens en veel voorwerpen met een verhaal.

Hier arriveren we bij het Betuws Oorlogsmuseum "The Island" 1944-1945 te Heteren.

Reeds voor de ingang zijn al een aantal voorwerpen ten toon gesteld, zoals deze bodemvondst, een Duitse pothelm.

De reserverups van een Duitse Tiger II tank.

Peddel die is gebruikt door door de 82e Luchtlandingsdivisie tijdens het oversteken van de rivier de Waal op 20 september 1944 bij Nijmegen, aan de westkant van het dorp Lent. Deze actie was onderdeel van de Operatie Market Garden en had tot doel de verkeersbrug en de spoorbrug in de spoorlijn Arnhem - Nijmegen te veroveren

Een zelfgebouwde radio, waarmee tijdens de bezetting stiekum werd geluisterd naar Radio Oranje.

 
Crossroads Battle
 
In aflevering 5 van de TV-serie 'Band of Brothers' met de titel 'Crossroads' zien we twee acties tegen Duitse SS-troepen die zich afspeelden op 5 oktober 1944 rond Heteren. Voor de film zijn enkele acties weggelaten. Ook heeft de filmcrew enkele aanpassingen moeten doen voor deze aflevering. Toch heeft de regisseur van deze aflevering, Tom Hanks, een puik stukje werk afgeleverd.
Winters had de opdracht om een verslag te schrijven over de uitdaging tijdens een onverwachte tegenstand van Duitse kant. In aflevering 5 is te zien dat Winters bezig is met typen terwijl zijn gedachten terug gaan naar de gevechten bij de dijk.

 

Winters had gewetenswroeging na het doodschieten van een zeer jonge SS-soldaat. In de nacht van 5 oktober 1944 vertrok een patrouille naar de molen van Heteren. Ze bereikten de hoge dijk, de Randwijkse Rijndijk. Daar raakten ze in gevecht met een SS-compagnie, die bezig was met een afleidingsactie tijdens het voorbereiden van de hoofdaanval van de 363 Volksgrenadiers Division op de linkerflank van 506 PIR bij Opheusden. De Duitsers wilden 'The Island' geheel vrij maken van geallieerde troepen. Na het gevecht met deze SS-compagnie trok de patrouille zich terug. Ze waren op een kilometer afstand van Winters' commandopost. Kapitein Winters organiseert direct een patrouille die de zuidkant van de dijk bereikte. Winters gaf de order dat de patrouille naar de noordzijde moest gaan, waar een sloot was waardoor ze zich redelijk ongezien konden verplaatsen. Winters verkende in zijn eentje het gebied tot aan de duiker onder deze weg. Aan de andere kant van de lage dijk kon hij Duitse stemmen horen. Hij keerde terug naar zijn manschappen en gaf opdracht zich te positioneren rond de lage weg en ieder kreeg een doel aangewezen. Christenson moet met zijn .30 machinegeweer het beruchte Duitse MG 42 machinegeweer bestoken. Op het teken van Winters: 'ready, aim, fire...' knalden 12 geweren en vielen zeven Duitsers rond het MG 42 machinegeweer dood op het wegdek. Binnen enkele seconden was de actie voorbij en trok de groep zich weer terug. Winters riep om versterking. Zij zaten in een ondiepe greppel en de Duitsers achter een stevige dijk.

Toen de versterking kwam bestond zijn eenheid uit 30 man. Winters gaf een teken, stond op en rende naar voren en de rest van de mannen renden naar voren met het bajonet op het geweer. Winters zag 100 Duitsers liggen, samengepakt in de kom van de dijk. Winters trok een pin uit een handgranaat en gooide deze over de weg naar de Duitser. Die gooide een steelgranaat naar WInters, maar hij was al weer terug over de lage dijk. Zijn handgranaat ontplofte niet, want hij had uit veiligheid de springveer vastgetaped. De Duitser wachtte gehurkt op de explosie en realiseerde te laat dat Winters alweer dicht bij hem stond.

Terwijl de Duitser omhoog kwam schoot Winters hem vanuit de heup neer. Dit schot zette de hele zaak in beweging. De Duitsers keken naar hem en kwamen omhoog, terwijl de rest van het peloton nog niet bij hem was. Dus opende Winters als eerste het vuur op de grote verwarde groep Duitsers. Sommigen probeerden op hem te schieten, maar anderen probeerden weg naar te komen.

Hierdoor botsten de Duitsers tegen elkaar aan en was de verwarring compleet. Intussen kwam er versterking voor WInters en schoten ze op de Duitsers.

Winters vroeg over de radio artilleriesteun aan. Britse kanonnen vuurden op de vluchtende Duitsers. WInters was met 35 man en stond tegenover een groep van 150 Duitsers. Ter versterking van de Easy Company beloofde het hoofdkwartier van 2nd Battalion zo snel mogelijk een peloton van Fox Company te sturen. Toen deze arriveerde werd de tactiek besproken Het veer was ongeveer 600 meter verderop. 30 man zouden naar voren gaan onder dekkingsvuur. Om de honderd meter zou zo in sprongen naar het veer toe worden gerend. Het wachten op versterking had echter kostbare tijd gekost en bij het veer hadden 75 Duitsers zich hergegroepeerd. De Duitse artillerie begon ook te vuren. Dus tijd om terug te trekken. Door de Duitse artillerie raakten achttien para's van de Easy- en Fox-Company gewond. In totaal raakten bij het gevecht op 5 oktober 1944 22 man gewond en had Easy 1 dode te betreuren, Wiliam Dukeman. Aan Duitse kant vielen 50 doden en raakten minstens 100 gewond en 11 krijgsgevangenen.

Nu nog wat opnamen uit Band of Brothers deel 5 'Crossroads'...

 
Het was toch wel bijzonder om op de plek te lopen waar Dick Winters met zijn Easy Company een heldhaftige strijd leverde tegen een Duitse SS-patrouille. In het landschap is nog steeds de greppel te zien waar zij enigszins dekking zochten terwijl ze naar de Duitsers toeslopen. Weliswaar is de dijk opgehoogd maar die is er nog wel, waartegen Winters lag terwijl hij aan de andere kant Duitse stemmen hoorde. Een monument herinnert aan de Crossroads Battle door de Easy Company, 2nd Battalion, 506th Parachute Infantry Regiment, Band of Brothers.

Crossroads Monument Heteren

Het volgende verhaal staat op deze plaquette beschreven: Op 5 oktober 1944 omstreeks half vijf in de ochtend was dit het punt waarop de wegen van de Amerikaanse soldaten van de Easy-company van het 506de Parachute Infantry Regiment en van de soldaten van twee Duitse compagnies elkaar kruisten. De Duitse soldaten waren de Neder-Rijn overgestoken om vermoedelijk deel te nemen aan een grote aanval in de omgeving van Opheusden. Een patrouille van vijf Amerikanen was uit op verkenning, toen zij onder vijandelijk vuur kwamen te liggen. Met een zwaar gewonde soldaat wist de patrouille zich terug te trekken naar de commandopost en zij bracht daar verslag uit. Direct ging er een nieuwe patrouille terug naar de plek om het vijandelijk vuur te beantwoorden.
De tweede patrouille sloop in op het machinegeweer dat de eerste patrouille onder vuur had genomen. Met succes loste ze enkele schoten, waarna ze terugkeerde naar haar achterhoede. Het vuurgevecht brak aan beide kanten los.
Later kwam de Amerikaanse bevelhebber tot de conclusie dat de vijand zich achter een hoger gelegen weg bevond, terwijl de Amerikanen in een ondiepe sloot lagen en geen veilige mogelijkheden zagen om zich terug te trekken. Er zat niets anders op dat aan te vallen. Bij zonsopgang kwamen de orders om de bajonetten op de geweren te bevestigen en te wachten op het signaal om aan te vallen.
Niet wetende dat 150 soldaten zich achter de weg ophielden, werd de aanval realiteit en renden circa 35 mannen richting de hoger gelegen weg. Achter de dijk werden de soldaten van de Duitse compagnie compleet overdonderd en zagen de Amerikaanse soldaten een veld vol vijandelijke soldaten. Een gehele compagnie raakte in paniek toen ze onder verhoudingsgewijs, bescheiden vuur kwamen te liggen. Gedurende het vuurgevecht kwam een tweede Duitse compagnie de dijk bij toeval over. Met weinig mannen wisten de Amerikanen het gevecht meester te blijven.
Ondanks een grote tegenstand wonnen de Amerikanen deze slag. Aan de Duitse zijde waren zeker vijftien doden te betreuren en aan de Amerikaanse zijde één dode. Deze laatstgenoemde jonge Amerikaanse soldaat raakte gewond door een granaatscherf die vervolgens zijn hart raaktesoldaat raakte gewond door een granaatscherf die vervolgens zijn hart raakte.
Terwijl we op de locatie staan waar de Crossroads battle plaats vond, zoals verfilmd in deel 5 van de TV-serie Band of Brothers, luisteren we geboeid naar het verhaal van onze gids Edwin Popken.
 
Randwijk
 
Vervolgens reed onze battlefield tour-bus naar Randwijk, waar ons het verhaal werd verteld dat hier zwaar gevochten is tussen de Britten en de Duitsers. In de gevechtspauze van 26 tot 29 september 1944 zetten de Duitsers een tegenaanval in en probeerden de Britten, die inmiddels tot aan Randwijk waren opgerukt, te overrompelen. Na felle gevechten hadden de strijdende partijen tijd nodig om te hergroeperen, om de doden te begraven en de gewonden te verzorgen. Met de evacuatie van de Britse parachutisten uit Oosterbeek kwam een einde aan operatie Market Garden. Maar de gevechten gingen door, onder meer omdat de Duitsers tegenaanvallen probeerden uit te voeren. De eerste tegenaanval vond plaats in de nacht van 26 op 27 september 1944. Zij werd uitgevoerd door vijf compagnieën infanterie, waarvan vier van de Wehrmacht en één van de SS. De Duitsers staken over zonder door de Britten bemerkt te worden en konden zelfs tot in Randwijk door dringen. Toen de Britten zich realiseerden dat de Duitsers met een groot aantal troepen de Rijn overgestoken waren, werd een hele brigade ingezet om dit Duitse bruggehoofd op te ruimen. Britse infanterie moest over open terrein onder beschietingen van Duitse artillerie en jachtvliegtuigen aanvallen, maar had wel de steun van alle artillerie van de divisie. Na uren lange beschietingen gaven veel Duitse soldaten zich over. Er zouden echter nog meer Duitse aanvallen volgen.

Paratroopers van de Easy Company (Band of Brothers) in stelling bij Randwijk.

 
Opheusden
 
 
Bij opheusden hoorden we over de hevige strijd die hier werd geleverd tussen Amerikaanse para's van het 506 PIR, die de frontsectoren bij Opheusden hadden overgenomen van de Britse 43 Wessex Infantry Division en de Duitse 363 Volksgrenadier Division. De Duitsers probeerden in opdracht van veldmaarschalk Model Nijmegen te bereiken. Het werd erg spannend voor de Amerikanen en de reserve-eenheden moesten worden ingezet om de Duitse aanvallen af te slaan. Op 6 oktober 1944 kwam de G-compagnie 506 PIR langs het spoor de Duitse 363 Volksgrenadier Division tegen die met een gepantserde wagong over de spoorlijn trok. Britse artillerie blies de wagon vande spoorlijn. De Duitsers kregen de dorpsstraat aan de westzijde van Opheusden in handen, terwijl de para's en Britse kanonniers aan de oostkant ingegraven zaten. De dorpsstraat van Opheusden wisselde die dag zeven keer van bezetter. De Duitsers probeerden met een omtrekkende beweging vanuit het zuiden Opheusen in te sluiten, maar kwamen niet verder dan de spoorlijn, waar de para's zich in een sterke linie hadden verschanst. Met honderden gaven de Duitsers zich aan de para's over. Diezelfde dag besloot generaal Taylor van de 101 Airborne Division zijn verdedigingslijn naar het oosten terug te nemen om de luchtmacht en artillerie de gelegenheid te geven Opheusden te bestoken. Daartoe werd het derde bataljon van het 327 Glider Infantry Regiment even ten oosten van Opheusden in een nieuwe linie gepositioneerd. Vervolgens trokken de para's van 506 PIR 1e Bataljon zich terug en werd Opheusden aan de Duitsers overgelaten. Op 7 en 8 oktober zetten de Volksgrenadiers hun aanvallen ten oosten van Opheusden voort. De druk verminderde na zware aanvallen van Amerikaanse Typhoon jachtbommenwerpers. Op 9 oktober was de Duitse artillerie bijzonder actief. De Duitse tanks werden door anti-tank-vuur vernietigd, wat het einde betekende van de aanval op Opheusden. De Duitsers probeerden het nog een keer met aanvallen op 11 en 12 oktober 1944. Nadat de Duitse troepen op 8 oktober bij Heteren al op de noordelijke oever waren teruggetrokken, volgde op 15 oktober het besluit achter de lijn Ochten-Kesteren in stelling te gaan. De slag om Opheusden was ten einde, met zware verliezen aan zowel Duitse als geallieerde zijde. Opheusden werd geheel verwoest.

Amerikaanse para's van de 101 Airborne DIvision tijdens de slag om Opheusden.

Parachutisten van de 505 PIR 33e Bataljon bij het station van Opheusden.

Na de oorlog vonden de bewoners een geheel verwoest Opheusden terug.

 
Plaquette op de Major Horton brug in Opheusden ter nagedachtenis aan Major Oliver M. Horton en de militairen die vielen in de strijd om Opheusden (oktober 1944).

Bij de Major Horton brug in Opheusden bevindt zich deze luistersteen van de Liberation Route.

 
Schoonderlogt
 
Het werd al schemerig toen we tenslotte arriveerden bij landgoed Schoonderlogt. Bekend van de foto van majoor Dick Winters en de acteur Damian Lewis, die in de TV-serie Band of Brothers de rol van Major Winters speelde, onder de ingangspoort
Links acteur Damian Lewis en rechts de originele opname van Majoor Richard (Dick) Winters voor de ingangspoort van landgoed Schoonderlogt.

Een toen-nu-opname van majoor Dick Winters voor de ingangspoort van landgoed Schoonderlogt.

Nogmaals voor Schoonderlogt. Maar nu staat de webmaster er ook op.

 
Na de laatste gevechtsactie op 5 oktober 1944 werd majoor Richard (Dick) Winters overgeplaatst naar het hoofdkwartier van het tweede bataljon, waar hij plaatsvervangend commandant werd. Eerste luitenant Fred Heyliger nam tijdelijk het commando van de Easy-compagnie op zich totdat luitenant Norman S. Dike van het regimentshoofdkwartier overkkwam om op zijn beurt het bevel op zich te nemen over het bataljon waar Winters twee jaar lang had gediend. In zijn memoires schrijft Winters dat het verlaten van Easy-compagnie het moeilijkste was in zijn leven. Hij vond het leven binnen de bataljonsstaf erg saai in vergelijking met de tijd dat hij het bevel had over de Easy-compagnie. Hij moest logisiteke en administratieve ondersteuning verlenen aan het bataljon. Eind oktober 1944 werd het landgoed Schoonderlogt ten westen van Elst het hoofdkwartier van het tweede bataljon van de 101 Airborne Division.
 
Bron: gids Battlefield Tour The Island van www.battlefieldtours.nu , het boek 'Band of Brothers' door Stephen Ambrose, "Biggest Brother", over majoor Dick Winters, de leider van Band of Brothers, door Larry Alexander, 'Voorbij Band of Brothers', de memoires van majoor Dick Winters en Wikipedia.