Inhoud: Mobilisatie  Oorlog  1940  1941  1942  1943  1944  Bevrijding  Na de bevrijding  

 

De Grote Markt voor de oorlog, met rechts het tijdens de oorlog beruchte Scholtenhuis, dat gebruikt werd door de Sicherheitsdienst (SD)

 

 

Mobilisatie

Op 29 augustus 1939 vond de algehele mobilisatie plaats. Deze soldaat wordt door zijn vrouw naar het station Groningen gebracht om per trein naar zijn mobilisatiebestemming te reizen.

Op het station van Groningen neemt deze militair afscheid van zijn gezin om naar zijn mobilisatiebestemming te gaan. Terwijl zijn vrouw en zijn jongste dochter in tranen uitbarsten, kust hij zijn jongste telg. Een treffende foto die laat zien dat het heel moeilijk was afscheid te nemen om een onzekere toekomst tegemoet te gaan.

Zandzakken voor PTT kantoor 1940.

Soldaten tijdens de mobilisatiewinter 1939-1940 in Stadskanaal.

Verdediging aan het Ruiten A Kanaal tijdens de mobilisatie in 1940.

Afplakken ramen tegen scherven voor het uitbreken van de oorlog op 10 mei 1940.

 

 

Oorlog

 

Op 10 mei 1940 verscheen het Nieuwsblad van het Noorden met de dramatische mededeling dat Duitsland Nederland heeft aangevallen.

Boogbrug in Winsum opgeblazen op 10 mei 1940.

Opgeblazen brug in Ten Post op 10 mei 1940

 

1940

 

Reeds in 1940 werd noodgeld uitgegeven.

Inzamelingsaktie in Veendam 1940

Groningen 1940 Duitse aanwijs- en richtingborden

Seyss Inquart op de Grote Markt noordzijde 1940

1940 Aktie tegen de Nederlandse Unie in Veendam

1940 Aktie tegen de Nederlandse Unie aan de Zwanestraat in Groningen

1940 Ontslagen cdk J. Lindhorst Homan met zijn gezin

Nederlandse militairen terug uit Duitse krijgsgevangenschap, 15 juni 1940

1940 Verwoesting op hoek Westersingel en Verlengde Visserstraat

1940 Verwoest perceel Reitdiepskade in Groningen

Duitse troepen op de Grote Markt in Groningen tijdens een overwinningsparade op de Grote markt in Groningen in mei 1940

 
 

1941

In de loop van 1941 verschenen in parken en openbare gelegenheden de borden "Voor Joden verboden", als voorloper op de Jodenvervolging.

1941 De WA marcheert in de Gelkingestraat

Voorwerpen van koper, nikkel, tin en lood inleveren, 10 aug 1941

 

Seyss Inquart verlaat het Scholtenhuis

Aan de voorgevel van het stadhuis hangt een hakenkruisvlag

1941 Ortskommandantur aan de Ubbo Emmiussingel

Wrak Bleinheim Oosterhogebrug, 1 maart 1941

Duitse vlieger en zijn marconist bij door hen neergeschoten Wellington bij Jipsinghuizen in Westerwolde, 13 maart 1941

Spontane bloemenhulde voor neergeschoten Britse vliegers, 13 juli 1941

Westelijk deel van Groningen getroffen door brisant- en staafbrandbommen op vrijdagavond, 26 september 1941

Jozef Israėlsstraat, 26 september 1941

Anti-Duits opschrift

 
 

1942

 

In 1942 werden de klokken uit de kerktorens geroofd om omgesmolten te worden ten behoeve van de oorlogsindustrie.

1942 Klokkenroof aan de Wilhelminakade

1942 Klokkenroof RK kerk van het Heilig Hart aan de Moesstraat

 

Deportatie van de Joden 1942

In 1942 moesten ook de Joden in Groningen de gele Jodenster dragen

De Joden moesten een persoonsbewijs bij zich hebben waarin een J stond om hen te onderscheiden van andere mensen. In het Duits een Ausweis genoemd

1942 Joden moeten zich aanmelden

1942 Vismarkt voor Joden verboden

1942 Joden mogen niet in deze schuilkelder

1942 Joodse wijk

1942 Propaganda op de Vismarkt voor het Nederlandsche Arbeidsfront

 
 

1943

 

1943 Duitse reactie op de april-mei stakingen

1943 Onderduikershol in de Vosseberg, tussen Onstwedde en Mussel

1943 Onderduikershol in de Vosseberg, tussen Onstwedde en Mussel

1943 Celwagen arrondissementsrechtbank gebruikt voor de illegaliteit door twee wachtmeesters

1943 De radio moet worden ingeleverd

1943 Ook mijn schoonvader Harm Kreuijer heeft zijn radiotoestel ingeleverd

1943 Ingeleverde radio's onderweg voor transport naar Duitsland

1943 Onderduikers in hun slaaphol

1943 Onderduikers

Seyss Inquart verlaat na een bezoek het Scholtenhuis.

1943 Het beruchte Scholtenhuis was hoofdkwartier van de SD

De landstorm paradeert voor het Scholtenhuis, dat inmiddels getooid is met het V-teken, als reactie op de V-actie vanuit Londen, waarbij de met de eerste drie tonen van Beethoven het V-teken in morse wordt gegeven. De V staat voor overwinning.

1943 Schuilkelder op de Vismarkt

1943 Schuilkelder in de Sint Jansstraat

1943 Inspectie van Landwachters op de Grote Markt

Tijdens de bezetting stonden er talrijke Duitse aanwijsborden voor het station Groningen.

Vanwege brandstofgebrek werden arrestanten ook wel per postkoets naar het politiebureau gebracht

 
 

1944

 

1944 Lange rij wachtenden voor strepen kantkoek tussen beide markten

1944 Voor koek in de rij

1944 Voor koek in de rij

1944 Toch rijden ondanks brandstofschaarste

1944 Toch rijden ondanks brandstofschaarste

1944 Toch rijden ondanks brandstofschaarste

1944 Distributiebeslommeringen

1944 Alternatief voor brandstofschaarste

1944 Alternatief voor brandstofschaarste

1944 De RAF zorgt voor thee
1944 Duitse propaganda op reclamezuil
1944 Duitse propaganda op reclamezuil
1944 Propagandaposters
1944 Propagandaposter
1944 WA-mannen op de fiets
1944 Een pan's maaltijd
1944 De laatste sigaret
1944 Laatste kopje echte koffie
1944 Laatste kopje echte koffie
1944 Bovenwoning tijdens de oorlogsjaren
1944 In de krant lezen over D-DAY
1944 Laatste editie Nieuwsblad van het Noorden
1944 Putjes graven
1944 Oproep voor graafwerk
1944 Inkwartiering
1944 Inundatie te Bedum
1944 Inundatie Overschild
1944 Rijdende centrale keuken in Veendam
1944 Trouwerij in Leek
 
 
Bevrijding
 
 
 
12 april 1945 het Canadese leger op weg naar Groningen
Opmars der Canadezen naar Groningen april 1945
Anti-tank muur op toegangsweg naar Groningen, april 1945
Opmars der Canadezen naar Groningen, april 1945
 Melk voor The Royal Hamilton Light Infantry, april 1945
Duitse gevangenen bij De Punt, 13 april 1945
 Tulpen voor de Royal Canadian Artillery, 13 april 1945
Lt Dave Heap aan de Paterswoldseweg, 14 april 1945
Uitgeschakelde Shermantank aan de Paterswoldseweg april 1945
Afvoer Duitse krijgsgevangenen aan de Paterswoldseweg in Groningen
 Huisraad wordt in veiligheid gebracht omdat de huizen branden 14 april 1945
Eerste warme maaltijd in 24 uur voor The Royal Hamilton Light Infantry aan de Paterswoldseweg 14 april 1945
Canadese militairen in de Guldenstraat
Meisje op Canadese tank die oprukt naar de Grote Markt 14 april 1945
Les Fusiliers Mont-Royal in actie aan de Radesingel op zondag 15 april 1945
Ontmoeting met Groningse
Geschut in stelling gebracht tijdens strijd op Noorderplantsoen aan de Ernst Casimirlaan
Duitse krijgsgevangenen in Helpman op zondagmorgen 15 april 1945
Tanks rukken op naar de Grote Markt dat reeds in brand staat 15 april 1945
De Duitsers steken steeds meer panden aan de Grote Markt in brand.
Bluswerkzaamheden aan de Grote Markt.
De binnenstad van Groningen staat in brand tijdens de gevechten tussen de Canadezen en de Duitsers 13-16 april 1945.
 
Canadese tank in de Oosterstraat met links op de achtergrond de Martinitoren
Stoeldraaierstraat na het ontploffen van een Duitse munitie-auto
Canadese militairen in de Oosterstraat
Canadese militairen met een Duitser in de Guldenstraat
Duitse krijgsgevangenen op de hoek van de Grote Markt en de Oude Boteringestraat
Overgave in de Poelestraat aan Les Fusiliers Mont-Royal op maandag 16 april 1945
Overgave in de Poelestraat aan Les Fusiliers Mont-Royal op maandag 16 april 1945
Groot enthousiasme in de bevrijde Poelestraat
Verwoesting op de hoek Nieuwe Boteringestraat en de Ossenmarkt
 Canadese Kent and Essex Regiment trekt met pipes and drums over de Herebrug
De Groningers vieren hun bevrijdingsfeest. Ook dit meisje met haar hondje is blij.
De door de gevechten verwoeste Grote Markt. Ook het beruchte Scholtenhuis ligt nu in puin.
De Canadezen maken zich met hun Bren carriers in de Oosterstraat op voor de strijd.
Merkwaardig was het dat de Groningers helemaal niet bang waren en zelfs rustig op de stoep van hun huis toekeken terwijl de Canadezen in gevecht waren met de Duitsers.
Canadese troepen bij de bevrijding in 1945 in de Oosterstraat.
Duitse krijgsgevangenen
De Canadezen gebruikten Bren Carriers die klein, snel en wendbaar waren.
Paterswoldseweg
Oprukkende Canadese tanks en geschut naar de binnenstad van Groningen over de Heerebrug
Duitsers geven zich over in de binnenstad
De Duitsers zetten de bruggen omhoog, maar die konden de Canadese opmars niet tegenhouden
Canadezen in gevecht in de binnenstad van Groningen
De Groningers wagen zich ondanks de gevechten op straat om de branden in het centrum met eigen ogen te aanschouwen.
Gevechtspauze van Canadese soldaten. Rechts de gastvrouw met haar dochtertje.
Leden van de Binnenlandse Strijdkrachten (BS) lopen door de straten om NSB'ers en landverraders op te sporen.
De Groningers plunderen de Duitse opslagplaatsen.
Deze Canadese soldaat is in slaap gevallen. De strijd van de afgelopen dagen eist zijn tol.
Canadese Sherman tanks rukken op naar de Grote Markt
Bijzondere foto van een Bren Carrier die gebruikt werd als vlammenwerper
Maaltijd voor de Canadese soldaten
De bevrijding van Groningen betekent gevangenschap voor de Duitse soldaten
 
De door de Duitsers opgeblazen bruggen in de ring rond de binnenstad vormde voor de Canadezen geen beletsel toch op te rukken naar het centrum.
De brand in de binnenstad was overal te zien.
Veel panden aan de Grote Markt werden door de Duitsers in brand gestoken.
Damsterdiep
Paterswoldseweg. Let op de burgers die al snel na het einde van de gevechten op straat kwamen april 1945
 
Parkbrug toen & nu
Arrestatie van NSB'ers
Veel schade na de gevechten in Groningen

Duitse loopgraven in het Stadspark zoals die werden aangetroffen door de Canadezen op 26 april 1945

Duits 88 mm geschut in oost-Groningen gecamoufleerd met boomtakken.

Afvoer van Duitse krijgsgevangen langs de Paterswoldseweg.

 Fort Garry Horse Groningen april 1945.

Het station van Groningen na de strijd
De Groningers verwelkomen hun bevrijders
 
 
Groningen na de bevrijding
De Canadese bevrijders plaatsen richtingborden in de stad
Druk militair verkeer op de Grote Markt
De Groningers krijgen de gelegenheid de Canadezen te bedanken voor de bevrijding tijdens de overwinningsparades
Burgemeester Cort van der Linden verwelkomt de Canadese bevrijders.
Canadese Pipes and Drums in Groningen.
Tussen de puinhopen op de Grote Markt vieren de Groningers hun bevrijding.
Bevrijdingsfeest in Groningen.
Canadese herdenkingsdienst in de Martinikerk.
Canadese soldaten aan de Westerhaven.
Na de slag om Groningen zijn er nog de restanten van de Duitse bezetting, zoals deze wegbarricade van betonnen blokken
Bezoek van prins Bernhard aan het bevrijde Groningen.
Na de bevrijding moesten nog talrijke branden in de binnenstad geblust worden.
De bevolking aanschouwt de verwoesingen aan de Grote Markt.
De Canadezen slaan hun bivak op in het Stadspark.
De Canadezen in een uitgaansgelegenheid in de stad.
Trees heeft een Canadees...