Op zaterdag 19 maart 2022 was er een ledendag van de Documentatiegroep '40 - '45 in het Bevrijdingsmuseum Zeeland te Nieuwdorp. Wij van ARS Website waren er bij. Het was best een lange rit maar meer dan de moeite waard. In de afgelopen jaren is daar een schitterend museum neergezet met diorama's en vitrines vol voorwerpen. We werden verwelkomd met koffie en een Zeeuwse bolus door de directeur van het museum Stef Traas. Als lid van de Documentatiegroep '40 - '45 wilde dit museum haar collectie tonen aan de leden. Een prachtige collectie!
Onderweg bij Nieuwdorp staan deze stalen constructies voor platforms in de zee.
Bij aankomst bij het museum wil mijn vrouw wel even op de foto.
Bij de ingang staat dit Oerlikon luchtdoelgeschut.
Voorzijde van het Bevrijdingsmuseum dat verrassend mooi en ruim van opzet is.
In het museum draaide een introductiefilm. Voorafgaand was deze Baileybrug te zien die op het buitenterrein te zien is.
Mobilisatie augustus 1939: een Nederlandse militair neemt afscheid van zijn Zeeuwse echtgenote om zich vervolgens naar zijn mobilisatiebestemming te begeven.
Bij de ingang loop je als het ware de oorlog in.
De meidagen van 1940
Zeemijnen die de Duitsers in zee wierpen voor de kust van Zeeland en de monding van de Schelde.
Een jong gezin in de schuilkelder terwijl het luchtalarm klinkt.
Medische koffer uit de Eerste Wereldoorlog dat ook gebruikt werd door een arts tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Diorama's van de oorlog in de meidagen van 1940.

Koopvaardij

Mijnopruiming

Op de bovenverdieping mooi uitzicht op het buitenterrein.
Eerbetoon aan de Schotse 52e divisie die deelnam aan de gevechten in Zeeland, ondermeer bij de Sloedam, met deze Pipes and Drums.
We werden verwelkomd in het museumrestaurant met koffie en een Zeeuwse bolus.
Een gids gaat ons rondleiden door het museum om de verhalen te vertellen bij de diorama's en de voorwerpen, die daardoor nog meer spreken tot de verbeelding.
Originele bevrijdingsbogen die uiting gaven aan vreugde van de bevolking van Zeeland over hun bevrijding.
In het museum is een animatiefilm te zien van de Slag om de Schelde.
Diorame Dolle Dinsdag 5 september 1944. Met paard en wagen sloegen de Duitsers en hun handlangers, zoals NSB'ers massaal op de vlucht richting Duitsland toen op de BBC werd omgeroepen dat geallieerde legers ons land waren binnengetrokken. Dat bericht bleek achteraf niet waar te zijn.
Uitbeelding van een Duitse geschutopstelling aan de Zeeuwse kust.
Luchtoorlog boven Zeeland
Een afbeelding van een Amerikaanse B-24 bommenwerper, een geschutskoepel, een bom en een probeller van dit vliegtuig beelden de luchtoorlog boven Zeeland uit in de oorlogsjaren.
Propeller van een door de Duitsers neergeschoten B-24 bommenwerper boven Zeeland.
We worden rondgeleid door het museum door een gids die veel weet te vertellen over wat zich in het museum bevindt.
Kantoor van een blokhoofd van de luchtbeschermingsdienst.
Wijk- en Blokhoofden werden door de overheid aangesteld. Zij moesten in de betrokken wijk of betrokken blok woonachtig zijn. De voornaamste taak was het leiding kunnen geven in moeilijke situaties. Zij moesten in de nodige tijd er voor zorgen om in de mobilisatie- en vredestijd zich voor hun taak voor te bereiden en om de inwoners de nodige voorlichting te kunnen geven.
Knijpkat

Een knijpkat is een zaklantaarn zonder batterijen. Aan de buitenkant van een knijpkat bevindt zich een hendel die mechanisch wordt aangedreven door de knijpende beweging van een hand.
Aan de hendel van de knijpkat is een soort tandheugel bevestigd die gedurende de knijpende beweging met de hand op zijn beurt een tandwiel aandrijft. Dit tandwiel is bevestigd op de as van de roterende delen van een soort dynamo. Door regelmatig in de hendel te knijpen blijven die onderdelen roteren en wordt elektrische stroom geproduceerd. De roterende onderdelen werken als een klein vliegwiel. De massatraagheid hiervan zorgt voor de gewenste continuïteit in aanvoer van de benodigde elektriciteit. Dat is immers nodig omdat het knijpproces steeds aan-uit-aan-uit gebezigd wordt. Het apparaat maakte opgang tijdens en na de Tweede Wereldoorlog toen ten gevolge van de verduistering en het uitlaten van de straatverlichting de buitenruimte volkomen donker was.
De knijpkat werd onder andere vervaardigd door het zogeheten Philips Kommando in het concentratiekamp te Vught.

Zo'n lamp en klok heb ik nog in het huis van mijn schoonouders gezien.
Dit beeldt uit een winkel in oorlogstijd, waar veel schappen al leeg raken.
Fototoestel en persoonsbewijs van een moedige vrouw die met deze camera stiekem foto's maakte van Duitse verdedigingswerken en die vervolgens opstuurde naar Londen.
Ook over de voorwerpen in deze vitrine kon onze gids heel veel vertellen. Ondermeer over de fotocamera van de moedige jonge vrouw die daarmee foto's maakte van Duitse stellingen en die opstuurde naar Londen en het bord Verboden voor Joden dat in een verborgen bergruimte na de oorlog werd gevonden. Of over een boek waarin wapens waren verborgen voor het verzet.
Onder bewaking van een Duitse soldaat in de cel.
Rondleiding door het museum, waar we hier horen over het boeren leven tijdens de oorlog. We staan bij een diorama waar een Zeeuwse boer wordt gecontroleerd door een soldaat van de Feldgendarmerie.
Op een afbeelding is te zien dat de Duitse soldaten zich tijdens de bezetting goed wisten te vermaken.
Vitrine, met links bovenin een Volksempfanger. Een radio die massaal werd verkocht onder de Duitse bevolking zodat men de hele dagen kon luisteren naar de Nazi-propaganda.
Fietsen met massieve banden waarop gereden werd tijdens de bezetting.
Uniform van Organisation Todt. De Organisation Todt (O.T.) was een Duitse bouwmaatschappij tijdens het bestaan van nazi-Duitsland, genoemd naar de oprichter Fritz Todt. De organisatie werd in 1938 opgericht. In 1945, toen het Derde Rijk was gevallen, werd de organisatie opgeheven.
Organisation Todt was een Duitse overheidsorganisatie en aanvankelijk onderdeel van het Duitse Ministerie voor Bewapening en Munitie. Na het uitbreken van de oorlog kreeg de organisatie steeds meer bevoegdheden. In het kader van "Bouwen aan een nieuw Duitsland" gaf ze leiding aan de bouw van de Atlantikwall. Op vrijwillige basis en in het kader van de Arbeitseinsatz werden arbeiders aan het werk gezet.
Op een display wordt een animatie weergegeven van de Slag om de Schelde.
Eén van de buffalo's die gebruikt werden tijdens de Slag om de Schelde. Imposant om dit voertuig in het echt te zien.
BUFFALO’s

Door Donald Roebling werd al in 1935 een rupsvoertuig ontwikkeld dat zich zowel in
het water als op land kon voortbewegen. De gedachte was dat men hiermee moerasgebieden kon doorkruisen voor eventuele reddingswerken en bevoorrading. Het Korps Mariniers van de Verenigde Staten had hiervoor belangstelling; in 1941 kwamen de eerste beschikbaar. Het wapen werd LVT (Landing Vehicle Tracked) genoemd, maar door hun ligging in het water kregen ze de naam Alligator. Gezien het maritieme karakter van de oorlog in de Pacific werden alle beschikbare Alligators naar dit front gestuurd.
Op 6 juni 1944, bij de landing in Normandië, had men in West-Europa nog geen beschikking over dit amfibievoertuig. Het was pas in de nazomer van 1944 dat het voertuig hier in gebruik kwam. Het waren niet de Amerikanen maar de Britten die deze
middelen hier voor het eerst inzetten. Hier kreeg het voertuig bekendheid onder de
Britse benaming Buffalo. Hun eerste inzet in West-Europa was op 9 oktober 1944 tijdens de landingsactie vanuit Terneuzen, over de Braakman ten oosten van Hoofdplaat.
Voor de Duitse verdediging was de inzet van Buffalo’s onbekend, waardoor een amfibieaanval onverwacht was. De geallieerden boekten hierdoor een doorslaggevend
succes in de strijd om West-Zeeuws-Vlaanderen. De geallieerde verovering van ZuidBeveland werd bespoedigd door een Britse landing bij Baarland (met o.a. Buffalo’s)
waardoor voor de Duitse verdediging een onhoudbare situatie ontstond en men het
eiland ontruimde en zich achter de Sloedam op Walcheren terugtrok.
Op 1 november 1944 hadden de landingstroepen bij Westkapelle de steun van Buffalo’s. In Vlissingen konden deze voertuigen geen rol van betekenis spelen omdat het
enige tijd duurde voor een Duitse gewapend betonnen tankmuur was geslecht om de
binnenstad binnen te kunnen rijden. Uiteindelijk werd Middelburg met behulp van
deze voertuigen ingenomen. De omvang van een Buffalo is indrukwekkend. Zo indrukwekkend dat ze door de Duitsers vaak aangeduid werden als tanks. Dat de Buffalo
met prioriteit voor de oorlog tegen Japan werd geproduceerd is goed te begrijpen
door de vele maritieme operaties die hier uitgevochten moesten worden. Op het juiste
moment kwamen dit voertuig in West-Europa beschikbaar.
De Buffalo maakte dat de waterlopen geen onoverkomelijk hindernissen meer vormden. De geallieerden kregen door de Buffalo meer operationele vrijheid. Terwijl de
Duitsers de grootste moeite hadden zich te verplaatsen over geïnundeerd Walcheren,
was dit voor de geallieerden door de Buffalo veel minder problematisch. Zonder dit
voertuig had de Slag om de Schelde er heel anders uitgezien.

Bron: Nieuwsbrief Bevrijdingsmuseum Zeeland

Buffalo's tijdens de landing op het strand van Walcheren.

Koopvaardij

Mijnopruiming

Munitie ruimen in Zeeland.

Bataljon Zeeland

Diorama Bataljon Zeeland

Diorama Generaal van Oord

Bevrijding
In het museumrestaurant is de bevrijding in kleur weergegeven met muurfoto's.
Het buitenterrein
Tenslotte krijgen we een rondleiding over het buitenterrein van het museum met bunkers, versperringen, tanks, bovengrondse telefoonpalen uit de oorlogstijd, een Baileybrug en een noodkerk.
Tobruk bunker

De naam is afgeleid van de plaats Tobroek in Libië, waar deze bouwwerken in 1941 voor het eerst werden gebouwd door het Italiaanse leger.
Later werd het model, een gewapende betonnen gevechtsruimte met een 8-hoekig of rond gat aan de bovenzijde, overgenomen door de Duitsers en zo vanaf 1942 in Europa geïntroduceerd.
De bunker werd meestal door twee personen bemand, en deed meestal dienst als observatiepost of mitrailleurnest met een mortierstandaard. Het bouwwerk kwam voor als losstaande constructie, maar ook als onderdeel van een grotere bunker.

Deze Shermantank werd achtergelaten op het slagveld en weer opgeknapt door het museum.
De noodkerk in het Bevrijdingsmuseum Zeeland is op 22 april, officieel geopend in bijzijn van de Canadese Ambassadeur en de commissaris van de Koning van de provincie Zeeland.
De noodkerk is in 1946 gebouwd als tijdelijke oplossing omdat de oorspronkelijke kerk tijdens de slag om de Schelde volledig was verwoest. De noodkerk is tot 1951 in gebruik geweest. Nu is de noodkerk, met steun van veel vrijwilligers, herbouwd als onderdeel van het Bevrijdingsmuseum Zeeland.
Bailey brug

Een baileybrug is een brug die bestaat uit standaardsegmenten en als zodanig zeer snel opgebouwd kan worden. De basis van het ontwerp is een vakwerkbrug. Dit type brug is in eerste instantie ontworpen voor toepassing door genietroepen van het leger en kan maximaal 60 meter vrij overspannen en zware voertuigen dragen. Dit brugtype is nog steeds in gebruik voor militaire en civiele toepassingen en wordt wereldwijd beschouwd als een knap staaltje militaire techniek.

M10-tankjagers van het 77e Antitankregiment, 11e Pantserdivisie, passeren een baileybrug over het Maas-Scheldekanaal te Sint-Huibrechts-Lille, 20 september 1944.
Staand op de Baileybrug is de noodkerk te zien.
Ook te zien zijn strandversperringen.
Bunker met Tjechische egels
Tjechische egels op het strand tijdens de Duitse bezetting.
Nog even een blik in de voorraadloods.
Tenslotte bekijken we nog een andere Sherman tank.