Vandaag in het Oorlogsmuseum Overloon.
 

Ten gevolge van de corona-crisis waren we in het herdenkingsweekend operatie Market Garden niet welkom op de Ginkelse Heide en in Oosterbeek. De herdenkingen vonden in besloten kring plaats en er sprongen geen parachutisten en er was geen Race to the Bridge. Daarom bezochten wij op zaterdag 19 september 2020 het Oorlogsmuseum Overloon.

Het Oorlogsmuseum Overloon bestaat uit twee musea: het Nationaal Oorlogs - en Verzetsmuseum en het Marshall museum. De indrukwekkende collectie van het Marshall Museum (meer dan 300 voertuigen, te bezichtigen in een levensechte opstelling) en de informatieve expositie van het Nationaal Oorlogs - en Verzetsmuseum vullen elkaar aan.

Nieuw dit keer waren enkele Duitse tanks: de 'Nashorn' (Neushoorn) en een SturmgeschŁtz.

Elly voor de ingang van het Oorlogsmuseum Overloon. Vervolgens liepen we door het park naar het gebouw waarin het museum gevestigd is.
Onderweg komen we een Russische T-34 tank en een baileybrug tegen.
Wanneer we het tentoonstellingsgebouw binnen lopen zien we eerst een tijdlijn met de aanloop van de Tweede Wereldoorlog.
Straten en pleinen werden naar Hitler vernoemd en de bevolking kon beschikken over een Volksempfanger. Via deze radio zond Goebbels een stroom van nazi-propaganda uit over de Duitse bevolking.
Nederlandse soldaten ontspannen zich tijdens de mobilisatie in 1939/1940.
In deze waardetransportauto van De Nederlandsche Bank zijn in mei 1940 prinses Juliana, prins Bernhard en de prinsesjes Beatrix en Irene naar IJmuiden gebracht. Hier vandaan vluchtten zij met de boot naar Engeland. De auto, een gepantserde Morris met Noord-Hollands kenteken, is in 1962 overgedragen aan het Nederlands Oorlogs- en Verzetsmuseum in Overloon.
De Nederlandse regering in ballingschap in Londen.
Boot die is gebruikt door Engelandvaarders. Engelandvaarder is in Nederland de erenaam voor alle mannen en vrouwen die tijdens de Tweede Wereldoorlog (1939-1945), na de capitulatie van de Nederlandse strijdkrachten op 15 mei 1940 en vůůr de geallieerde invasie in NormandiŽ op 6 juni 1944 (D-Day), uit bezet gebied wisten te ontsnappen met de bedoeling zich in Engeland of ander geallieerd gebied bij de geallieerde strijdkrachten aan te sluiten om actief aan de strijd tegen de vijand (Duitsland, ItaliŽ, Japan) deel te nemen.
In juli 1940 ontsnapten drie Nederlanders vanuit bezet Nederland en staken met een twaalfvoetsjol de Noordzee over naar Engeland. Zij werden Engelandvaarders genoemd. Na hen zagen nog meer Nederlanders kans Engeland te bereiken, niet alleen rechtstreeks varend of door de lucht, maar ook over land, via neutrale landen als Zwitserland, Portugal, Spanje en Zweden.

Ruim 1700 Nederlandse mannen en vrouwen zijn, na veel moeilijkheden te hebben overwonnen, in Engeland of ander geallieerd gebied aangekomen. Van hen kwamen 332 bij de landmacht, 118 bij de luchtmacht, 397 bij de marine, 176 bij het KNIL, 164 bij de koopvaardij, 111 werden geheim agent en 129 kwamen bij de overheid in Londen.

Een groot aantal mannen en vrouwen is echter op weg naar Engeland omgekomen of werd gearresteerd. Enkelen werden gefusilleerd, de meesten werden naar een concentratiekamp afgevoerd. Sommigen slaagden erin daaruit te ontsnappen. Bram van der Stok, de succesvolste Nederlandse gevechtspiloot uit de Tweede Wereldoorlog, ontsnapte samen met Bodo Sandberg en vier andere Engelandvaarders uit het krijgsgevangenenkamp Stalag Luft III. Ze wisten de auto van de kampcommandant te stelen. Veel anderen vonden in een kamp de dood, slechts enkelen keerden na de bevrijding terug naar Nederland.

Vitrine NSB met de stoel van Mussert, bekleed met leer en op de rugleuning het embleem van de NSB. Ook te zien is de partijvlag en wervingsposters.

We lopen als het ware door de oorlog en bezetting heen. Vitrines over collaboratie, vervolging en verzet.

Radio verstopt in een boek,, nadat Nederlanders in mei 1943 hun radiotoestel moesten inleveren.

De ondergrondse pers: in het geheim werden kranten gedrukt, zoals het Parool. De pers werd gestuurd door de bezetter, die bepaalde wat wel en wat niet gepubliceerd mocht worden.
De illegaliteit zorgde er voor dat koeriersters de kranten verspreidden. ZIj wisten vaak aan controle te ontkomen omdat vrouwen in principe met rust werden gelaten. De Duitsers dachten dat verzetswerk niets voor vrouwen was.  Vrouwen konden zich tijdens de bezetting vrijer bewegen dan mannen. Als volwassen man liep je vanaf 1943 het risico op straat opgepakt te worden. Er is immers de arbeidsinzet: mannen tussen 17 en 40 jaar moeten in Duitsland werken.De bladen hadden ze verstopt in het frame van hun fiets. Maar ook werden wapens door deze dappere vrouwen vervoerd, bijvoorbeeld in een kinderwagen. Wanneer ze gesnapt werden wachtte hen een vreselijke straf, zoals concentratiekamp of doodstraf. Dergelijke gevangenen kwamen dan terecht in de gevangenis van Scheveningen, dat het Oranjehotel werd genoemd, omdat er veel verzetsmensen zaten.
Koeriersters brachten op de fiets illegale bladen en berichten langs onderduikadressen. Zij leverden een belangrijk en gevaarlijk verzetswerk.
 
Een kinderwagen, een goede plek om wapens te verstoppen.
Vitrine met thema Oranjehotel waar de sleutel en het kijkgat van Doodencel 601 worden tentoon gesteld.
Borduurwerkje, gemaakt door een gevangene in het Oranjehotel.
Uniform en knuppel van een vrouwelijke kampbewaakster

 

Vanaf 1942 begon de Jodenvervolging. De Joden moesten zich registreren en een Jodenster dragen. In hun persoonsbewijs stond een J. Tenslotte werd de Joodse bevolking via kamp Westerbork gedeporteerd naar de vernietigingskampen.
Meer dan elf miljoen arbeiders uit bezette gebieden in Europa moesten tijdens de Tweede Wereldoorlog werken in Duitsland. Dit grootschalige dwangarbeidsproject van de naziís werd ook wel de Arbeitseinsatz (=arbeidsinzet) genoemd.
De Duitse werknemers die in het Duitse leger moesten dienen, werden door arbeiders uit de bezette gebieden vervangen. Onder hen waren meer dan een half miljoen Nederlandse mannen.
Op weg om gedwongen voor de Duitsers te werken.
De Organisation Todt (O.T.) was een Duitse bouwmaatschappij tijdens het bestaan van nazi-Duitsland, genoemd naar de oprichter Fritz Todt. De organisatie werd in 1938 opgericht. In 1945, toen het Derde Rijk was gevallen, werd de organisatie opgeheven.
Organisation Todt was een Duitse overheidsorganisatie en aanvankelijk onderdeel van het Duitse Ministerie voor Bewapening en Munitie. Na het uitbreken van de oorlog kreeg de organisatie steeds meer bevoegdheden. In het kader van "Bouwen aan een nieuw Duitsland" gaf ze leiding aan de bouw van de Atlantikwall. Op vrijwillige basis en in het kader van de Arbeitseinsatz werden arbeiders aan het werk gezet. Ze bouwden onder andere bunkers, kustversterkingen en wegen.
Het leven van alledag was tijdens de Tweede Wereldoorlog natuurlijk allerminst "gewoon'. Er was een tekort aan van alles. De dreiging om gearresteerd te worden was voortdurend aanwezig. Toch probeerde het overgrote merendeel van de Nederlandse bevolking tussen 1940 en 1945 het hoofd zo goed mogelijk boven water te houden en vooral zo normaal mogelijk door te leven.
Dolle Dinsdag. Bepakt en bezakt slaan de Duitsers op de vlucht als minister Gerbrandy op Radio Oranje aankondigt dat de geallieerde legers de grens hebben overschreden. Dit bleek overigens onjuist en toen de bevrijders niet kwamen, keerden de Duitsers weer terug.
Nog niet eerder gezien: SturmgeschŁtz.
Ook nieuw is deze Nashorn SD.KFZ.164
Zie daar... De Horsa glider. Nu mťt vleugels er aan. Reeds eerder gezien vorig jaar na aankomst in Nederland op vlb Soesterberg en in Oosterbeek vorig jaar.
Ardennen december 1944
NormandiŽ 6 juni 1944
De woestijnoorlog in Noord-Afrika 1941-1943
Nijmegen september 1944
De Biber (Duits voor bever) was een eenpersoons minionderzeeŽr van de Duitse Kriegsmarine tijdens de Tweede Wereldoorlog, waarvan er 324 in dienst gesteld werden.
De Biber werd bediend door ťťn man en was 8,85 meter lang, 1,57 meter breed en 1,42 meter hoog. Hij had een BHP-SHP 32 13 benzine-elektrische motor, goed voor een snelheid van 5,25 tot 6,5 knopen, en beschikte over twee 51,5 centimeter torpedo's.