Op zaterdagmiddag 30 november 2019 waren we in Ede, waar we te gast waren bij Platform Militaire Historie Ede in de Smederij op het voormalige kazerneterrein om te kijken naar de film Arnhem: The story of an Escape. Over de ontsnapping van de airborber Greame Warrick. Een film van de BBC uit 1976.
Toen we bij het voormalige kazernecomplex arriveerden zagen we deze Sherman tank van het Canadese "Calgary" Regiment. Deze eenheid maakte deel uit van de Britse "Polar Bear" Division dat op 17 april 1945 Ede bevrijdde.
Op 17 september 1944 begon de slag om Arnhem met massale luchtlandingen. Negen dagen later volgde de nederlaag voor de geallieerden. Duizenden soldaten werden krijgsgevangen genomen. De Schotse kolonel-arts Graeme Warrack (Hallam) was een van hen. Als zijn manschappen naar kampen in Duitsland gedeporteerd worden, verbergt Graeme zich in een kleine verwarmingsruimte boven zijn kamer. Na twee weken, als hij ervan overtuigd is dat er niet langer meer naar hem gezocht wordt, waagt hij te ontsnappen. Hij wil naar Ede, waar volgens zijn inlichtingen Britse eenheden gelegerd zijn, maar daarvoor moet hij de zwaarbewaakte Rijn oversteken. Hij krijgt de hulp van de Nederlandse Tineke (Stheins) en haar vader (Van der Made). Een spannend docudrama over een haast onmogelijke ontsnapping van een Brits officier die honderden kilometers door het door de vijand bezette gebied trekt, geholpen door dappere mensen uit het Nederlandse verzet. Een indrukwekkend eerbetoon aan mensen die de vrijheid hoog in hun vaandel hebben staan. Gebaseerd op Warrack's relaas Travel by Dark uit 1963 dat als Tocht door het duister in het Nederlands is verschenen.
Tineke Kröner (Den Haag, 22 maart 1922 - Hengelo, 1 maart 2004) was een medewerkster van het verzet, zij is onderscheiden met het verzetsherdenkingskruis en de King's Medal for Courage in the Cause of Freedom.
Tineke Kröner heeft onder andere de schotse kolonel Graeme Warrack, divisie arts 1st airborne division opgevangen na zijn ontsnapping. Na de slag om Arnhem bleef Warrack verantwoordelijk voor de vele Britse gewonden in de regio waarvan de meesten werden verzameld in het nieuw opgerichte airborne hospitaal op de Koning Willem III kazerne te Apeldoorn. Warrack ontsnapte uit deze kazerne na zich twee weken te hebben verstopt in een kast van zijn slaapkamer, deze kamer is nu ingericht als klein museum op de kazerne. Na zijn ontsnapping van de kazerne liep hij door de bossen naar het zuiden en klopte aan bij de boerderij van de familie Kroner te Otterloo. Hier werd hij opgevangen door Tineke, Warrack verbleef meestal in een door de familie gemaakt hol in het bos maar verbleef ook vaak bij de familie in huis. Hij vertrok maar keerde terug na de mislukte ontsnappingsoperatie pegasus II, deze tweede keer samen met de Amerikaanse vlieger John Low die ook had geprobeerd te ontsnappen. Uiteindelijk kon Warrack via de Biesbosch ontsnappen.
In het boek van Warrack, "Travel by dark" wordt zij uitgebreid beschreven als "Tineke".
Haar verloofde, Lodewijk Storm van's Gravesande was gearresteerd door de Gestapo en via kamp Amersfoort gedeporteerd naar Duitsland. Na de oorlog trouwden zij.
Haar zwager Jan Storm van 's Gravesande was engelandvaarder en als marine officier gesneuveld tijdens de slag in de Javazee.
De verfilming van het boek Travel by Dark in 1976 is de aanleiding geweest om in 1984 een plaquette te laten onthullen door dr. Warrack aan de muur van de Willem III kazerne
Kamer Graeme Warrack in Koning Willem III kazerne

 

Na afloop van de vertoning van de film Arnhem; The Story of an Escape, mijn vrouw Elly bij de vritine van Clifford Moulton, wiens vader onderdeel uitmaakte van de Polar Bear Division die Ede bevrijdde op 17 april 1945.